Plannen en bouw
Al decennialang is Feyenoord de 'bewoner' van De Kuip. Stadion Feijenoord, zoals de officiële naam luidt, is ontworpen door architect Van der Vlugt. Grote man achter dit idee was Leen van Zandvliet. De voorzitter van Feyenoord in de jaren '30 riep op een dag uit "Ik heb het, ik heb het!" Hij was wakker geworden uit een droom; die droom was echter geen bedrog, hij schreef het idee snel op een kladblok. Enkele maanden later werd architect Van der Vlugt uitgenodigd voor een gesprek. Een stadion met twee 'verdiepingen' moest gerealiseerd worden. De kern van het gesprek was 'eenvoud', verfraaiingen kwamen er niet aan te pas.In 1934 maakte Van Zandvliet enkele trips naar het buitenland om op zoek te gaan naar andere, soortgelijke stadions. Het Highbury van Arsenal FC maakte indruk op hem. Dat had namelijk ook sinds 1932 twee verdiepingen, hetzelfde idee als Van Zandvliet dus.
Eind 1934 werd er contact gezocht met Braat-constructiewerkplaatsen. Die wilde de taak op zich nemen en ging aan de slag. Een voetbalwedstrijd duurt twee keer drie kwartier. Tussendoor moet men spanning kwijt en wat kunnen eten. Zo zijn er dus zowel onder als boven toiletten tussen de stalen spanten gebouwd. Tevens moest er plaats zijn voor een vergaderruimte, een werkvloer, kleedlokalen, een hokje voor de officials en er is een politiebureau en ook nog een brandweerkazerne en het bevat ook nog eens 4 woningen. De trappen aan de buitenzijde van het stadion konden tevens als tribune dienen voor het trainingsveld. Van Zandvliet had haast, zo gauw er een bouwtekening klaar was gaf hij direct de opdracht om te beginnen met de bouw van het stadion.
De eerste paal werd geslagen door Puck van Heel op 16 september 1935. Daarna werden er nog 578 heipalen 21 meter diep de grond ingeslagen. De bouw van het stadion was begonnen. Stadion Feijenoord had een capaciteit van maar liefst 65.000, met onder meer veel staanplaatsen. Bij de kampioenswedstrijd van SVV tegen Sc Heerenveen in 1949, zou zelfs een recordaantal van 69.300 toeschouwers aanwezig zijn geweest. Na enkele verbouwingen is de capaciteit echter teruggebracht naar 51.177 toeschouwers. Het jaar 1936 was belangrijk voor de bouw van Stadion Feijenoord. Aan het stadion werden hoge eisen gesteld. Door 1500 mensen (onder meer mariniers en werklozen) werd dit stadion 'uitgetest'. Tegenwoordig zijn er na verbouwing weer 400 zitplaatsen bijgekomen, in totaal zijn er nu precies 51.577 zitplaatsen. Voor de grasmat werd zand uit Wassenaar gehaald en er werd speciaal gras geïmporteerd. Het stadion heeft tot op de dag van vandaag een goede staat van dienst voor wat betreft de grasmat.
Het stadion werd officieel opgeleverd op 23 juli 1937. Vóór de officiële opening werd echter, in de stromende regen, de eerste wedstrijd in Stadion Feijenoord gespeeld. Feyenoord en Beerschot maakten er een leuke wedstrijd van. De Rotterdammers wonnen uiteindelijk met 5-2 voor 37.825 toeschouwers. Feyenoord domineerde onder aanvoerder Puck van Heel. De tweede wedstrijd was er een tussen het Nederland en België. Nederland won met 1-0, dit bleek een succes. Inmiddels heeft het Nederlands voetbalelftal meer dan 100 keer in Stadion Feijenoord gespeeld, ex-international Frank de Boer speelde zijn 100e interland in Stadion Feijenoord. Opvallend genoeg was dit ook de 100e wedstrijd die het Nederlands voetbalelftal in Stadion Feijenoord speelde.
Stadion Feijenoord was niet alleen een voetbalstadion. Het bood ook ruimte aan andere sportactiviteiten: speedway, turn- en atletiekwedstrijden, en bokswedstrijden.
Einde nabij
Stadion Feijenoord gezien vanuit Vak X
De bestaanszekerheid van Stadion Feijenoord is niet absoluut. Maar liefst drie keer waren er plannen om het stadion te slopen.
In 1941, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, was er dringend behoefte aan hoogwaardig staal. Staal was de kern van het stadion, en dus doelwit geworden. De liquidatie was nabij. Het plan vond geen doorgang. Het verhaal gaat op Zuid, dat toen de Duitsers kwamen inspecteren hoeveel tonnen staal ze konden winnen, de toenmalige directeur van het stadion slechts een derde van de werkelijke hoeveelheid opgaf. Dat maakte het slopen oninteressant.
In 1984 wilden de gemeenten Rotterdam en Amsterdam, de Olympische Spelen van 1992 naar Nederland halen. Er waren plannen voor een nieuw Olympisch Stadion, dat precies op de plek van Stadion Feijenoord zou moeten komen. Ook dat plan vond geen doorgang.
De laatste sloopdreiging speelde in de jaren negentig. Door betonrot en erosie ontstond het gevaar dat Stadion Feijenoord niet meer aan de kwaliteitseisen kon voldoen. De sloopplannen lagen al op tafel. Maar deze plannen zijn van tafel geveegd en vervangen door renovatieplannen, die wél zijn uitgevoerd.
Renovatie
Het streven was een multifunctioneel stadion waar heel Rotterdam, en het liefst heel Nederland, plezier van zou hebben. In 1993 kwamen er plannen op tafel, die werden in 1994 gerealiseerd. Samen met Van den Broek en Bakema (nu Broekbakema en uitloper van het bureau van Van der Vlugt) werd het stadion gerenoveerd, omdat het bureau de huisarchitect is van het stadion. Het doel was dus om het stadion multifunctioneler te maken. Het rendement moest omhoog. Het vernieuwde stadion werd op woensdag 16 november 1994 officieel in gebruik genomen. Prins Willem Alexander verrichtte de heropening. De wedstrijd was een interland: Nederland-Tsjechië. Met het vernieuwde Stadion Feijenoord was Nederland een multifunctioneel gebouw rijker, en Feyenoord een voetbaltempel.
Het Maasgebouw werd eveneens geïntroduceerd. Het bevat eveneens twee verdiepingen en is ook multifunctioneel met zeven grote zalen. Onder meer: een grote receptie, een brasserie, een museum en kantoren. Roltrappen verbinden het Maasgebouw met de eerste ring van het stadion.
Tijdens de bouw werd er zelfs gevoetbald, er werd onder meer een bekerfinale gespeeld en een concert van Pink Floyd gegeven. De totale renovatie duurde acht maanden, er zat wel een grote voetbalpauze tussen omdat het WK gehouden werd in de Verenigde Staten. Voor de complete renovatie is 120 miljoen gulden neergelegd. Investeerders zagen het meteen zitten in een vernieuwd Stadion Feijenoord; ze hadden al plannen voor een totaal nieuwe Kuip. Stadion Feijenoord mag echter niet gesloopt worden, daar het op de monumentenlijst staat.
Het stadion na de renovatie
Het Maasgebouw
Stadion Feijenoord heeft een grote facelift ondergaan. Zo is 85% van het stadion nu overdekt, waar dit eerder niet het geval was. Om popconcerten blijvend mogelijk te maken, is de kap niet groter gemaakt. Door de bouw van de Amsterdam ArenA en GelreDome heeft het stadion echter twee concurrenten gekregen en is het aantal concerten teruggelopen. De capaciteit is teruggebracht naar 51.577 zitplaatsen. De hekken die om het veld stonden werden vervangen door een drie meter diepe gracht. De bestaande staal- en betonconstructies, tribunes, trappen, balustrades en sanitaire voorzieningen zijn ook onder handen genomen en gerenoveerd. De spelers kregen betere kleedlokalen en de persruimtes zijn uitgebreid. Bij voetbalwedstrijden zijn minimaal 800 plaatsen gereserveerd voor de supporters van de tegenpartij.
Ook werden de business-units geïntroduceerd. Er werden 40 units gemaakt, elk 40 vierkante meter groot. Er kwamen veel nieuwe zalen die elk een eigen naam kregen. Voorbeelden daarvan zijn: de Guus Broxzaal, de Cor Kieboomzaal, de Coen Moulijnzaal, de Bas Paauwezaal, de Ernst Happelzaal en de Puck van Heelzaal.
Renovatie Olympiazijde
Stadion Feijenoord gezien vanaf het dak.
De Olympiazijde werd 10 jaar na de grote renovatie ook onder handen genomen. De Olympiazijde is de oudste zijde in het Stadion Feijenoord. De ruimtes waren echter te klein en dienden te gemoderniseerd te worden om bij grote evenementen ook gebruikt te kunnen worden. Ook de zalen van de Olympiazijde kregen een nieuwe naam. Onder meer Van Zandvliet kreeg een zaal naar zich vernoemd.
] Toekomst
1rightarrow.png Zie Nieuwe Kuip voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Sinds 2006 is Feyenoord bezig met plannen voor een nieuw stadion, dat voor 2017 zal moeten verrijzen. De oude Kuip blijft voorlopig bestaan.
Architectuur
Een tweede tribune die als een balkon boven de eerste ring hing, bestond al. Maar geen stadion had zo'n tweede ring vrijdragend, zonder steunpilaren in het zicht. Ook niet de honkbal-stadions, zoals die indertijd ontworpen werden.Een doorlopende, rondgaande tribune was nieuw. Engelse stadions hadden (en hebben) grote tribune-bouwwerken, maar altijd als vier blokken langs het veld, met open of opgevulde hoeken. In Stadion Feijenoord is de vorm van de plattegrond overal gekromd, ook aan de lange zijde, zodat een echte kring ontstaat.
Het gebruik van staal en glas maakt het geheel licht en luchtig. Beton was sterk in opkomst, maar zou niet zulke slanke spanten hebben opgeleverd. Bovendien was de achterwand van de ondertribune uitgevoerd als glaswand. Daardoor is de eerste ring van vanuit de achterzijde licht, en vanaf het veld gezien lijkt de tweede ring zelfs te zweven. Vanwege het gevaar zijn deze glaswanden vervangen door ondoorzichtig kunststof.
De trappen aan de buitenzijde zijn opvallend, maar niet brekend gemaakt. In feite bestaat elk trappenhuis uit twee complete, in elkaar gevlochten trappen. (ongeveer zoals de DNA-structuur met een dubbele helix, pas 16 jaar later ontdekt).
Uiteindelijk volgt, in 1994, het nieuwe dak ook de rondgaande, kuipvormige lijnen. En ook vrijdragend (alsof de dakgoot de trek opvangt!), met een lichtwand voor de zwevende indruk. Deze constructie werd mogelijk door nieuwe computerprogrammatuur, die lichter en sterker construeren mogelijk maakte. Deze derde ring ligt gewoon op de onderliggende tweede ring en door z'n driekante doorsnede en stijfheid zakt hij niet door.
Grasmat
1937: aanleg veld
1995: nieuw veld i.v.m. degeneratie v/h gras na de renovatie in 1994
1998: nieuw veld i.v.m. aanleg van veldverwarming
2004: nieuw veld i.v.m. aanleg Grass Masterveld
2008: nieuw veld
2011: nieuw verbeterd veld
Finales
Stadion Feijenoord is sinds medio jaren tachtig toneel van de finale van het Nederlands bekertoernooi. In 1991, 1992, 1993 en 1995 werd ook de finale om de Super Cup, de voorloper van de Johan Cruijff-schaal in Stadion Feijenoord gespeeld.
In het stadion is 10 x een Europa Cup finale gespeeld. Ook de finale van Euro 2000 werd in Stadion Feijenoord gespeeld.
1963 ECII: Tottenham Hotspur - Atlético Madrid 5-1
1968 ECII: AC Milan - Hamburger SV 2-0
1972 ECI: Ajax - Internazionale 2-0
1974 ECIII: Feyenoord - Tottenham Hotspur 2-0
1974 ECII: FC Magdeburg - AC Milan 2-0
1982 ECI: Aston Villa - Bayern München 1-0
1985 ECII: Everton - Rapid Wien 3-1
1991 ECII: Manchester United - FC Barcelona 2-1
1997 ECII: FC Barcelona - Paris Saint-Germain 1-0
2000 EURO 2000: Frankrijk - Italië 2-1 n.v.
2002 UEFA Cup: Feyenoord - Borussia Dortmund 3-2
Concerten
Behalve voor voetbalwedstrijden wordt het stadion ook gebruikt bij popconcerten. Onder meer de Rolling Stones, Pink Floyd, U2, Michael Jackson, David Bowie, Tina Turner, Bob Dylan, Madonna, George Michael, Bruce Springsteen en Guns 'n Roses hebben hier opgetreden. In 1995 trad René Froger driemaal op als eerste Nederlandse artiest in een stadion concert. In de zomer van 2008 hebben ook Kane en Doe Maar! nog opgetreden in het stadion.
Trivia
In Stadion Feijenoord werden 11 Europese finales gespeeld.
Totaal zitten er in de lichtmasten 288 lampen van 2000 Watt, dat zijn er 72 per mast.
Het Feyenoordlegioen noemt het stadion al jaren liefkozend De Voetbaltempel of Mekka aan de Maas